Turystyka Gniezno
Powrót

Na wodzie




Folder w formacie e-book


Na wodzie…

 

Powiat Gniezno to obszar niezwykle bogaty przyrodniczo. Między wielkimi kompleksami leśnymi i obszarami rolniczymi, rozciągają się liczne jeziora, rzeki i cieki wodne. Tak ukształtowany obszar stanowi doskonałe miejsce do uprawiania wszelkiego rodzaju turystyki wodnej. Można tu popływać kajakiem i żaglówką, powędkować lub wypocząć na jednej z wielu plaż. Niniejszy folder stanowi jedynie krótki opis najważniejszych wodnych atrakcji, jednak aby w pełni poznać bogactwo naturalne Pojezierza Gnieźnieńskiego, po prostu trzeba tu przyjechać.
  


Molo pełne ludzi, to latem w Skorzęcinie widok typowy.

 

Jednym z najbardziej znanych jezior powiatu gnieźnieńskiego jest Jezioro Lednickie, leżące na terenie Lednickiego Parku Krajobrazowego. To właśnie na jego obszarze znajduje się m.in. wyspa (jedna z czterech) Ostrów Lednicki, siedziba księcia Mieszka I. Ze względu na historyczny charakter akwenu, korzystanie z jego zasobów jest w pewnym zakresie ograniczone, ale dzięki temu niezwykle interesujące. Oferta gospodarstw agroturystycznych znajdujących się przy linii brzegowej długiego na 8 km Jeziora Lednickiego pokazuje, że jezioro można spokojnie eksplorować kajakiem, czy łódką.
  


Jeziora Pojezierza Gnieźnieńskiego dają niezliczone możliwości wypoczynku.

 

Największym jeziorem powiatu gnieźnieńskiego jest Jezioro Niedzięgiel, niedaleko wsi Skorzęcin w Gminie Witkowo, nad którego brzegiem funkcjonuje znany w całej Wielkopolsce i nie tylko, ośrodek sportowo-rekreacyjny. Posiada on bardzo rozbudowaną bazę noclegową, na którą składają się hotele, pensjonaty, prywatne kwatery, domki letniskowe a także pole namiotowe. Ciche i spokojne zimą miejsce, ożywa w okresie wiosenno-letnim. Wtedy to otwierają się liczne punkty gastronomiczne, sklepy oraz dyskoteki. Organizowane są też imprezy o charakterze sportowym i kulturalnym.
 


Coś dla osób ceniących sobie ciszę i spokój…


W 2010 roku ośrodek zyskał nowe oblicze, dzięki jego rewitalizacji ze środków Unii Europejskiej. W ten sposób wyremontowane zostały między innymi molo, alejki spacerowe oraz boiska, a plaża została zrekultywowana. W Skorzęcinie swój początek mają szlaki piesze, rowerowe oraz kajakowe, a potrzebny do ich przebycia sprzęt wypożyczyć można na miejscu.
 


… oraz dla fanów mocnych wrażeń.

 



Z Jeziorem Niedzięgiel sąsiaduje niewielkie Jezioro Białe, które wybrać mogą np. unikający hałasu wędkarze, natomiast zaledwie kilka kilometrów dalej, na terenie administracyjnie należącym już do Powiatu Słupeckiego, znajduje się Jezioro Powidzkie. Jest ono bardzo licznie odwiedzane przez miłośników różnorodnych sportów wodnych: żeglarzy, nurków, windserferów itp. Dookoła całego akwenu funkcjonują ośrodki o różnym poziomie rozwoju infrastruktury. Dodatkową atrakcją może być też przejazd Gnieźnieńską Kolejką Wąskotorową, która zaczyna swój bieg w Gnieźnie, a kończy w miejscowościach wypoczynkowych, takich jak Powidz, Przybrodzin, czy Anastazewo. Obszar, na którym znajdują się w/w jeziora należy do Powidzkiego Parku Krajobrazowego.  

 


Malowniczo położone rzeki Powiatu Gnieźnieńskiego.


Kajakiem przez Pojezierze Gnieźnieńskie

Teren powiatu gnieźnieńskiego jest źródłem wielu cieków wodnych. Z rzek mających swe źródła na ziemi gnieźnieńskiej należy wymienić Wełnę i jej „młodszą siostrę” – Małą Wełnę, a także Wrześnicę, czy Noteć Zachodnią. Niektóre z nich, z biegiem swojego nurtu przeobrażają się w ciekawe, i miejscami bardzo urokliwe szlaki kajakowe. Ich dostępność dla zorganizowanych spływów uzależniona jest przede wszystkim od dwóch czynników: odpowiednio wysokiego stanu wody oraz stopnia zarośnięcia koryta roślinnością. Poziom wód jest zmienny w zależności od pór roku oraz ilości opadów występujących w danym okresie. Przy sprzyjających warunkach istnieje jednak wiele możliwości odbycia ciekawych wycieczek kajakowych, a atrakcje powiatu gnieźnieńskiego poznane z nowej perspektywy mogą stać się powodem do zachwytu wśród uczestników spływów.

Od kilku sezonów można zaobserwować zwiększone zainteresowanie turystów szlakami kajakowymi w okolicy Gniezna. Zorganizowane spływy na rzekach Wełna, Mała Wełna czy nawet Wrześnica odbywają się już w pierwszych dniach wiosny, choć tak naprawdę sezon kajakowy trwa cały rok. Wybrane odcinki rzek, przy zachowaniu pewnej ostrożności i pod okiem instruktora, dostępne są dla początkujących wodniaków nawet zimą, a odbycie spływu o tej porze roku z pewnością dostarczy niezapomnianych emocji.

WEŁNA

Wełna stanowi jeden z najciekawszych i najbardziej urozmaiconych szlaków wodnych Wielkopolski, nadający się także dla początkujących wodniaków. Pomimo pewnych trudności i uciążliwości, np. w postaci zwalonych przez bobry drzew, odbycie spływu możliwe jest bez specjalnych ograniczeń wiekowych. Pewien kłopot mogą jednak sprawić turyście niektóre zarośnięte partie rzeki, dlatego planując wycieczkę warto sprawdzić stan wody oraz zwrócić się do jednej z fi rm organizującej spływy o wskazanie dogodnego aktualnie miejsca na wodowanie kajaka. W Internecie można bez problemu odnaleźć szczegółowe opisy szlaku.

Rzeka wypływa w okolicach Gniezna, z Jeziora Wierzbiczańskiego lub jak mówią niektóre źródła nieopodal wsi Osiniec, i po zatoczeniu wielkiego łuku o długości 118 km wpada do Warty w Obornikach. W górnym i środkowym biegu jest to typowa rzeka nizinna, leniwie wijąca się na dnie doliny, wśród zazwyczaj podmokłych i torfi astych łąk. W dolnym biegu, na wielu odcinkach przypomina rzekę górską, ze względu na spotykane bystrza, ostre zakola oraz faunę i fl orę zawierającą elementy charakterystyczne dla terenów górskich. Jej średni spadek wynosi 0,45 ‰. Jednym z ciekawszych zjawisk jakie możemy napotkać na szlaku jest skrzyżowanie rzek, często błędnie nazywane bifurkacją. W Wągrowcu (65,4 km trasy) Wełna krzyżuje się z Nielbą, której nurt pokierowano w ten sposób w wyniku prac melioracyjnych prowadzonych przez cystersów w 1830 roku. Ostatecznie Nielba uchodzi do Wełny 2 km dalej.

Część szlaku znajdująca się na terenie powiatu gnieźnieńskiego charakteryzuje się przede wszystkim dużą ilością jezior. Kajaki zwodować można np. na jednej z plaż Jeziora Wierzbiczańskiego. Ten sporych rozmiarów akwen o powierzchni blisko 200 ha i głębokości maksymalnej ponad 21 m, zachęca swą urozmaiconą linią brzegową do odbycia łatwej i przyjemnej wycieczki. Jego atutem jest bardzo czysta woda, a ciekawostką dla kajakarzy – możliwość przepłynięcia ukrytym w trzcinach kanałem do sąsiedniego, mniejszego Jeziora Byczek. Alternatywnym początkiem trasy może też być Jezioro Jankowskie, nad którego brzegiem znajduje się ośrodek wypoczynkowy. Decydując się na takie rozwiązanie unika się prawdopodobnego przenoszenia sprzętu, gdzie (w miejscu między jeziorami) Wełna ma jeszcze charakter rowu melioracyjnego. Płynąc dalej szlakiem dociera się do Jeziora Strzyżewskiego. Tam, na dzikiej plaży w miejscowości Strzyżewo Kościelne, można zatrzymać się na odpoczynek lub udać do sklepu.

 


Wyprawa kajakiem daje możliwość obcowania „twarzą w twarz” z dziką przyrodą.


Kolejnych kilka kilometrów trasy może okazać się uciążliwe, ze względu na trzcinę gęsto porastającą koryto rzeki. Na szczęście nasz trud zostanie szybko wynagrodzony, gdy po wpłynięciu na wody Jeziora Piotrowskiego ukaże się nam piękny kompleks Lasów Królewskich. Krótko po przepłynięciu jeziora do Wełny wpływa Wełnianka (lub jak kto woli Struga Gnieźnieńska). Od tego momentu zaczyna się wyjątkowo ładny krajobrazowo odcinek trasy, a sama rzeka delikatnie przyspiesza. Dalsza część spływu prowadzi przez kolejne, niewielkie jeziora, m.in. licznie odwiedzane przez rozmaite gatunki ptaków – Ławiczno oraz Biskupiec. Na brzegach rzeki odnaleźć można natomiast ślady obecności bobrów. W ten sposób dopływa się do Jeziora Zioło, które stanowi granicę powiatu Gniezno oraz Województwa Wielkopolskiego. Na blisko 300 ha zbiorniku znajduje się wyspa, którą szczególnie upodobały sobie kormorany. W tym miejscu większość kajakarzy decyduje się płynąć dalej korytem Wełny.

 


Rzeki i jeziora Powiatu Gnieźnieńskiego można eksplorować indywidualnie…


Istnieje jednak także alternatywna trasa, która prowadzi nas w dalszym ciągu po terenach powiatu. Wiedzie ona przez strugę Sipiórkę, którą pokonuje się „pod prąd”, aż do Jeziora Dziadkowskiego. Nad jego brzegiem, w miejscowości Kowalewo, działa gospodarstwo agroturystyczne, które po wcześniejszym uzgodnieniu z właścicielami może stanowić doskonałą metę wyprawy. Tak zaplanowany spływ ma długość ok. 30 km.

MAŁA WEŁNA
Mała Wełna jest lewym dopływem Wełny (ujście w Rogoźnie) o długości ok. 84 km i średnim spadku 0,6 ‰. Trudno precyzyjnie określić jej źródła. Rejonowy Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Gnieźnie określa je na obszar pomiędzy Strychowem a Rzegnowem, ok. 7 km na zachód od Gniezna. Niektórzy natomiast doszukują się ich czasami nieco dalej – w okolicach Łubowa. Na całej długości rzeka płynie wąską, przeważnie bezleśną doliną.  

 


… jak i w trakcie zorganizowanych spływów.


Odbycie spływu kajakowego szlakiem Małej Wełny przez tereny powiatu gnieźnieńskiego jest w zasadzie możliwe tylko na wybranych fragmentach rzeki. Dobrze jest więc zaplanować etapowe odbycie spływu, z pominięciem uciążliwych lub mało atrakcyjnych odcinków. Warto też jednak wspomnieć, że mimo wszystko coraz częściej spotkać można kajakarzy pokonujących ten szlak w wariancie wielodniowym.
 


Wypoczynek z wiosłem to idealny pomysł na spędzenie weekendu.


Pomoc życzliwej osoby zawsze wskazana…


Ze względu na niski poziom wody panujący zwykle w dolnej części rzeki, bezpiecznie jest zaplanować start spływu nieco dalej. Jednym z ciekawszych miejsc może być funkcjonujący w sezonie letnim Camping Borzątew, znajdujący się nad Jeziorem Kłeckim. Przy takim rozwiązaniu, nim trafi my na dobre do koryta Małej Wełny, musimy jeszcze przepłynąć Jezioro Gorzuchowskie. Dalej, otoczona na tym fragmencie łąkami i pastwiskami rzeka prowadzi do Zakrzewa, znanego głównie z neorenesansowego pałacu z połowy XIX wieku oraz Łagiewnik Kościelnych, gdzie znajduje się drewniany kościół z 1741 r., z barokowym wyposażeniem wnętrza. Warto więc zawczasu zaplanować sobie krótkie postoje, aby chociaż z zewnątrz przypatrzeć się tym obiektom.
 


Powalone drzewo, jaz czy mostek, to dla prawdziwego kajakarze jedynie dodatkowa atrakcja.


Niezwykle ciekawym może okazać się również, znajdujący się dalej, w bezpośrednim sąsiedztwie Małej Wełny, kompleks stawów rybnych. Część utworzonych w latach 80-tych akwenów okazała się mało przydatna przemysłowo, ze względu na braki wody w okresie letnim. Na nieużytkach szybko zadomowiły się liczne gatunki ptaków, do tego stopnia, że w 2000 roku została tu utworzona ostoja przyrody „Stawy Kiszkowskie” - miejsce unikalne w skali regionu, a nawet kraju. Samo Kiszkowo może natomiast pochwalić się ładnym, XVIII wiecznym kościołem drewnianym. Kolejnych kilka kilometrów szlaku przebiega pomiędzy łąkami i polami uprawnymi, pewnym urozmaiceniem mogą być jednak mijane mosty i jazy.
 


Cienie drzew dają wytchnienie w najbardziej upalne dni.


Przez dłuższy czas płyniemy także wzdłuż granicy powiatu, by ostatecznie opuścić go mniej więcej na wysokości miejscowości Jagniewice. Zakończenie spływu można zaplanować przy drugim moście w okolicach wsi Nadmłyn (Powiat Wągrowiecki). Długość zaproponowanej trasy to niecałe 40 km, choć można ją wydłużyć, kierując się dalej w stronę miejscowości Skoki.

Pod żaglami...

Żeglarstwo jest jednym z najbardziej popularnych sportów wodnych, przyciągającym rokrocznie coraz więcej osób. Pod żaglami żaden dzień nie jest podobny do drugiego. Codziennie spotyka się inne wyzwania i zdobywa nowe umiejętności. Także w powiecie gnieźnieńskim coraz więcej osób wybiera „wakacje pod żaglami”, tym bardziej, że teren ten dysponuje pięknymi i idealnie nadającymi się do tego akwenami.

Gdzie na żagle? Nie trzeba jechać na Mazury, by przekonać się, dlaczego warto w wakacje (ale nie tylko) popływać żaglówką. Od 2000 roku nad Jeziorem Kłeckim znajduje się pierwsza z prawdziwego zdarzenia w gminie - i jedna z najlepiej zorganizowanych oraz obleganych w powiecie gnieźnieńskim – prywatna Przystań Żeglarska „Korsarz”. Każdy żeglarz znajdzie tutaj wszystko to, co potrzebne do spędzenia niezapomnianych chwil na wodzie. Gdy do tego dodamy tajemnicze i urokliwe (a przede wszystkim dziewicze) zakątki Jeziora Kłeckiego, to nie ma lepszego miejsca na żeglarską przygodę.

Malownicze położenie sprawia, że Jezioro Kłeckie od kilku lat staje się prawdziwym rajem dla żeglarzy. Co roku, na tym blisko 180 ha akwenie, organizowanych jest wiele amatorskich zawodów dla miłośników sportów wodnych. I wszystko byłoby dobrze, gdyby nie pewien „płytki” problem nurtujący od lat żeglarzy. Chodzi o przesmyk między częścią jeziora Kłeckiego znajdującą się na terenie gminy Kłecko a tą na terenie gminy Mieleszyn, który przy niskim poziomie wody uniemożliwia spokojne żeglowanie. Ale dla prawdziwego żeglarza nie ma przeszkód, których nie można pokonać. Gdy więc przebijemy się przez ten przesmyk czeka nas prawdziwa uczta dla ducha i ciała – camping Borzątew.

Borzątew, niewielka, ale malownicza miejscowość, położona wzdłuż Jeziora Kłeckiego, z roku na rok przyciąga coraz większą ilość turystów. Piękne i duże jezioro z piaszczystą plażą kusi amatorów wypoczynku na łonie natury z najodleglejszych zakątków kraju. Szczególną perełką Borzątwi jest camping położony tuż przy plaży. Miejsce to pulsuje życiem od maja do października.
 


Żaglówką na Pojezierzu Gnieźnieńskim można popływać na kilku akwenach.


Jego niewątpliwym atutem jest fakt, że ośrodek ze wszystkich stron jest otoczony pięknymi lasami. Nawet jezioro – patrząc z jego brzegu – sprawia wrażenie, że znajduje się w środku leśnego kompleksu. I co ważne, Borzątew jest ciągle odkrywana przez turystów, co daje gwarancję wypoczynku w ciszy.
 


Dla takich widoków warto tu przyjechać…


Powiat gnieźnieński może się także pochwalić innym cudownym miejscem do żeglowania – Ośrodkiem Wypoczynkowym w Skorzęcinie. Położona między jeziorami Białym i Niedzięgiel miejscowość od dawna jest ostoją miłośników sportów wodnych, którzy mają do dyspozycji wszystko to, czego potrzebują. Znajduje się tutaj bowiem dobrze wyposażona wypożyczalnia sprzętu wodnego i doskonale zorganizowana baza handlowo-gastronomiczna.
 


Zimą jeziora odkrywają swoje drugie oblicze.


Wody oblewające Skorzęcin to miejsce gdzie można spotkać zarówno amatorów „spacerowego” żeglarstwa (co pozwala na podziwianie niecodziennych krajobrazów), jak również entuzjastów ekstremalnego pływania przy silnych wiatrach. Przyjeżdżają tu także ci, którzy chcą spróbować swoich sił w regatach takich jak np. Mistrzostwa Polski Jachtów Żaglowych.

W ostatnim okresie coraz popularniejsze wśród żeglarzy staje się także Jezioro Popielewskie w gminie Trzemeszno. Dzięki zaangażowaniu wielu osób na tym akwenie – o powierzchni 308 hektarów – powoli odradzają się sporty wodne. Warto podkreślić, że Jezioro Popielewskie to najgłębsze jezioro Wielkopolski – głębokość dochodzi tu do 47 metrów.

Na bojery...

Wydawać się może, że jeziora w powiecie gnieźnieńskim żyją tylko w okresie wiosennoletnim, a zimą zapadają w sen. Tak rzeczywiście jest od kilku lat, ale okazuje się, że lokalne akweny mogą być również atrakcyjne w okresie, gdy ziemię przykryje biały puch, a wody skuje gruby lód.

Kilkanaście lat temu, na wspomnianym jeziorze w Skorzęcinie odbywały się zawody klasy międzynarodowej w bojerach (dla laików – żaglówki zaopatrzone w płozy). Uczestniczył w nich m.in. mistrz świata Karol Jabłoński. Bojery mogą się ścigać, nawet gdy na lodzie jest trochę wody. Może więc, kiedyś, jeziora powiatu gnieźnieńskiego ponownie staną się miejscem do tego typu wypoczynku i rekreacji. Powiat Gniezno na wodzie… zimą? Dlaczego nie!