Notice: Undefined index: HTTP_ACCEPT_LANGUAGE in /biblio/Session_Class.php on line 185
 Turystyka Gniezno
Powrót

Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy członkiem WOT


W dniu 19 listopada br. Zarząd Wielkopolskiej Organizacji Turystycznej przyjął w poczet członków stowarzyszenia zlokalizowane na terenie powiatu gnieźnieńskiego Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.


Lednickie muzeum jest trzecim muzeum przynależącym do WOT (obok Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno – Spożywczego w Szreniawie oraz Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy). Cieszyć może fakt, że jeden ze sztandarowych obiektów Szlaku Piastowskiego jest również i członkiem regionalnej organizacji turystycznej. Bliższa współpraca muzeum z WOT z pewnością wpłynie na wzmocnienie przekazu jednego z wizerunkowych produktów Wielkopolski, dotyczącego początków państwa polskiego.

Przypomnijmy krótko historię powstania muzeum. W roku 1969 został powołany do życia Rezerwat Archeologiczny na Ostrowie Lednickim dla ochrony piastowskiego dziedzictwa na wyspie Ostrów Lednicki. W tym samym roku nadano mu też rangę „Pomnika Historii Narodu Polskiego”. W tym czasie głównym jego zadaniem była ochrona pozostałości zabytków wyspy Ostrów Lednicki i jej otoczenia. Ze skromnego początkowo ośrodka, w krótkim czasie rozwinęło się ono w jedno z największych muzeów na otwartym powietrzu — skansenów — na ziemiach polskich, chroniących dziedzictwo z różnych okresów naszych dziejów, od X/XI do I połowy XX wieku. W skład dzisiejszego Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy wchodzą, poza wspominanym już Ostrowem Lednickim: Oddział Wielkopolski Park Etnograficzny, Oddział Rezerwat Archeologiczny Gród Wczesnopiastowski w Gieczu, Oddział Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie, Pracownia Archeologiczna Ostrów Radzimski oraz Punkt Etnograficzny w Rogierówku.

Ostrów Lednicki. Na wyspie Jeziora Lednica we wczesnym średniowieczu zbudowano jeden z najważniejszych grodów piastowskich zwany Ostrowem Lednickim. Ze względu na dobry stan zachowania umocnień i widoczne w terenie ruiny, począwszy od połowy XIX wieku wyspa stała się obiektem niemalejącego zainteresowania naukowców. Najistotniejsze zmiany na wyspie zaczęły zachodzić od początków X wieku. Wówczas to w południowej części wyspy wzniesiono niewielki gród o średnicy wnętrza ok. 40 m, otaczając go drewniano-ziemnym wałem obronnym. Po roku 921 dokonano rozbudowy grodu, ale największe zmiany zaszły około połowy X stulecia. W przebudowanym przez Mieszka I grodzie powstały jedne z pierwszych na ziemiach polskich budowle kamienne: pałac (palatium) władcy połączony z kaplicą z basenami chrzcielnymi (prawdopodobne miejsce chrztu) oraz kościół. Ponadto Ostrów Lednicki z lądem stałym połączono za pomocą dwóch drewnianych mostów. Oba zbudowano na przełomie 963-964 roku. Most wschodni, tzw. gnieźnieński, miał około 170 m długości, zaś zachodni – poznański, około 440 m. Były to najdłuższe tego typu przeprawy na ziemiach ówczesnej Polski.

Wielkopolski Park Etnograficzny. Ta początkowo skromna ekspozycja na wolnym powietrzu, dzięki już na wstępie przyjętej koncepcji muzeum typu wieś, stała się jedną z najciekawszych ekspozycji etnograficznych w Polsce. Dzisiaj Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach to centralne muzeum typu skansen w Wielkopolsce, dzięki któremu możemy posiąść wyobrażenie jak dawniej wyglądała nasza wieś i czym różniła się od wsi w innych regionach naszego kraju. Jego położenie w sąsiedztwie Ostrowa Lednickiego uświadamia nam też jaką drogę przeszła kultura tego regionu doprowadzając do powstania pierwszego silnego organizmu państwa polskiego, a później - po jego załamaniu się - do utrzymania roli jednego z najważniejszych regionów gospodarczych i kulturalnych kraju.

Oddział Rezerwat Archeologiczny Gród Wczesnopiastowski w Gieczu. Gród plemienny w Gieczu powstał w połowie IX wieku. Jest więc jednym z najstarszych ośrodków tego rodzaju w Wielkopolsce. Gród plemienny obejmował północną część półwyspu na jeziorze, a także północną część dzisiejszego grodziska. W odróżnieniu do innych grodów plemiennych nie został zniszczony w czasie tworzenia się państwa, a został rozbudowany. Gród w Gieczu był jednym z pierwszych grodów opanowanych przez Piastów. Stał się jednym z najważniejszych i największych grodów w monarchii wczesnopiastowskiej. Był jednym z grodów centralnych, tworzących jądro państwa. Oprócz funkcji militarnych, Giecz pełnił również rolę siedziby książęcej. Świadczą o tym pozostałości fundamentów po niedokończonej budowli palatium i kaplicy pałacowej. Zespół pałacowy pochodzący z drugiej połowy X wieku był wzorowany na zabudowie Ostrowa Lednickiego. Budowę zlecił Mieszko I lub Bolesław Chrobry.

Oddział Rezerwat Archeologiczny Gród w Grzybowie. Grzybowo należy do największych grodów, jakie powstały w okresie formowania się państwa Piastów. Grodzisko obejmuje powierzchnię 4,7 ha, jego wnętrze to ok. 2,2 ha. Kształtem zbliżone jest do czworoboku o zaokrąglonych narożnikach. Otoczone jest wałem, którego pozostałości sięgają obecnie do 9 m wysokości. Od strony wschodniej i północnej widoczne są obniżenia w wałach sugerujące, że znajdowały się tutaj wejścia do grodu.

Pracownia Archeologiczna Ostrów Radzimski. Ostrów Radzimski to malowniczo położona wyspa na Warcie dostępna od strony wsi Starczanowo, miejsce naturalnie obronne, zasiedlone w początkach wczesnego średniowiecza. Do dziś po kasztelanii radzimskiej pozostały nasypy ziemne — wały obronne — strzegące dojścia do centralnie umieszczonego kopca, który po dziś dzień kryje tajemnice mieszkańców Radzimia. Na wyspie wówczas znajdował się gródek stożkowaty, czyli rezydencja kasztelana — zarządcy okolicznych wsi.

Punkt Etnograficzny w Rogierówku. W Rogierówku, w drewnianym ośmiobocznym budynku pochodzącym z około 1905 roku, można zobaczyć maszyny i urządzenia z końca XIX i początku XX wieku.

Dzisiaj Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy to instytucja, która obok ochrony zabytków i udostępniania ich szerokiej publiczności, prowadzi również szeroką działalność edukacyjną, wystawową i wydawniczą. Rok rocznie, we wszystkich oddziałach muzeum odbywają się tematyczne imprezy nawiązujące do historii danych miejsc, przybliżające obrzędy i zwyczaje dawnych czasów takie jak: Noc Kupały w czerwcu na Małym Skansenie przy wjeździe na prom na Ostrów Lednicki czy Dziady w listopadzie, w Gieczu przybliżające obrzędy pogrzebowe. Ponadto, każdego roku w sierpniu w Grzybowie obywa się Międzynarodowy Zjazd Wojowników Słowiańskich, bardzo popularna już impreza odbywająca się w roku 2013 po raz 13 z rzędu. Muzeum organizuje konferencje naukowe, warsztaty dla dzieci i młodzieży, lekcje muzealne w formach tradycyjnych (wykład, gra terenowa, warsztat, spacer tematyczny) oraz w formie tzw. lekcji problemowych. Oprócz tego muzeum jest kilkokrotnym laureatem prestiżowych nagród muzealnych takich jak: Sybilla (coroczny konkurs ogłaszany i nadzorowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w kategorii Wydarzenie Muzealne Roku) czy Izabella (organizowany przez Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, którego celem jest wybór i promocja najwybitniejszych dokonań z zakresu działań muzealniczych regionu). Muzeum ciągle się rozwija. Garściami czerpie z tego co może mu zaproponować Unia Europejska, modernizując poszczególne swe obiekty, uzupełniając informacje, przeprowadzając badania, modyfikując wystawy, tak aby odpowiadały oczekiwaniom współczesnego, multimedialnego turysty.

O historii muzeum na podstawie: www.lednicamuzeum.pl