Turystyka Gniezno
Powrót

Lasy Nowaszyckie
Adres: Lasy Nowaszyckie
 Mielno


Na terenach zajętych przez Niemców w czasie II wojny światowej jest wiele miejsc o przerażającej historii. Czasem czekały one niemal siedem dekad, by potomni je odkryli i upamiętnili ofiary nazistowskich zbrodni. W tak zwanych Lasach Nowaszyckich koło Mielna w gminie Mieleszyn hitlerowcy pogrzebali ciała 500 pacjentów Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych „Dziekanka” w Gnieźnie. Dziś w tym miejscu stoi obelisk.

W uroczystości odsłonięcia wziął udział naoczny świadek wydarzeń sprzed siedmiu dziesięcioleci, pan Sylwester Walkowiak. Tak wspomina tamte dni:

„To był rok 1942. Miesiąc czerwiec. Mieszkałem wówczas w Nowaszycach, a tą drogą przebiegającą obok miejsca gdzie znajdują się te mogiły prowadziłem codziennie owce należące do von Wendorffa. Tak chodziłem od maja do czasu żniw, do końca lipca. Pewnego dnia prowadziłem owce, które nagle się spłoszyły, patrzę a przede mną idzie niemiecki żołnierz z wycelowanym we mnie karabinem. Gdy był około 20 metrów ode mnie, to zapytał się, czy rozumiem coś po niemiecku. Mówię, że nie. Wówczas on po polsku wybełkotał, bym stąd odszedł, bo są ćwiczenia wojskowe. Cofnął mnie, a byłem jakieś 80 - 100 metrów od miejsca gdzie są te mogiły. Gdy on mnie cofnął, to z owcami obszedłem nad jeziorem i widziałem przyjeżdżające samochody, które przez trzy-cztery dni jeździły w to miejsce. Te samochody były szczelnie kryte plandekami. Czasami było słychać strzały, tak jakby dobijali tych, którzy jeszcze żyli. Później się dowiedzieliśmy, że zwozili chorych z „Dziekanki”. W okolicach tego miejsca przechodziłem dopiero jakieś cztery tygodnie później. Był wtedy taki smród, że nie szło wytrzymać. Oni musieli czymś te ciała polać.”

Niemcy celowo zabijali pacjentów szpitali psychiatrycznych nadając akcji kryptonim T4. W tak zwanym Kraju Warty wymordowali 4135 pacjentów szpitali psychiatrycznych, tu spoczęło prawdopodobnie około pięciuset.

  Mapa