Turystyka Gniezno
Powrót

Alumnat w Trzemesznie
Adres: Kościeszy-Kosmowskiego
 Trzemeszno


Będąc w Trzemesznie na placu Michała Kosmowskiego nietrudno zauważyć piętrowy budynek z efektowną bramą. Na wrotach widnieje popiersie króla Stanisława Augusta, jego herb szlachecki Ciołek oraz godła Korony i Pogoni Litewskiej. Łacińska inskrypcja okalająca popiersie w tłumaczeniu brzmi:

Stanisław August nauk wspaniały odnowiciel, za którego panowania Collegium dźwignięto w pomyślnym roku 1773, ukończone w 1775, niech przetrwa i uwieczni się.

To gmach Kolegium Trzemeszeńskiego, powstałego na wzór Collegium Nobilium Stanisława Konarskiego. Szkoła utworzona została z inicjatywy opata trzemeszeńskich kanoników regularnych, Michała Kościeszy Kosmowskiego.

Wielebny przeor w niczym nie ustępował największym reformatorom epoki oświecenia, takim jak Stanisław Konarski, Hugo Kołłątaj czy Stanisław Staszic. Podobnie jak oni był członkiem Komisji Edukacji Narodowej, a przywiezione z czwartkowych obiadów nowinki przeszczepiał na lokalny grunt. Nie kto inny, jak właśnie ojciec Kosmowski opracował pierwszy plan zagospodarowania przestrzennego dla miasta Trzemeszna.

Zasługi opata doceniły zarówno władze świeckie, jak i duchowne. Król Stanisław August wyróżnił zakonnika Orderem Świętego Stanisława, a papież wyniósł Kosmowskiego do rangi biskupa gnieźnieńskiego. Pośród wychowanków trzemeszeńskiej szkoły warto wymienić słynnego chemika Jędrzeja Śniadeckiego, przemysłowca Hipolita Cegielskiego oraz dyktatora powstania styczniowego, Mariana Langiewicza.

  Mapa